“A yw fy nghoeden yn plygu drosodd?” Dyw hyn ddim yn rhywbeth y byddwn yn disgwyl ei glywed ar fore Sul Gŵyl y Banc, ond dyma’r sefyllfa roeddwn i ynddi wrth sefyll y tu allan i y Ganolfan y Mileniwm y Sul diwethaf, yn aros i Orymdaith Carnifal Butetown gychwyn. “Ti’n edrych yn grêt” cysurais y dyn o fy mlaen a wisgai foncyff coeden ar ei ben, a’r canghennau a’r dail yn cyhwfan yn y gwynt o ochr i ochr.

Dechreuodd yr orymdaith (a drefnwyd gan Ganolfan y BEAT) yn brydlon am 12pm, gyda mynychwyr carnifal wedi eu gwisgo’n lliwgar fel adar, gwenyn, blodau a choed yn dawnsio a gorymdeithio i lawr Stryd Bute ac ymlaen i Sgwâr Loudoun, gan orffen y daith ger Canolfan Gymunedol Butetown am 1pm. Er gwaetha’r glaw, roedd ysbryd pawb yn uchel.

Yn anffodus, roedd y diwrnod cyntaf y carnifal ychydig yn ddiflas oherwydd y tywydd gwlyb, ond parhaodd yr hwyl ar Ddydd Llun Gŵyl y Banc, â’r glaw erbyn hynny wedi peidio. Ar ail ddiwrnod y carnifal gwelwyd cerddoriaeth fyw a dawnswyr ar y llwyfan, gydag artistiaid a pherfformwyr lleol. Ar yr un pryd, gwelwyd bwyd traddodiadol y Caribî yn cael ei weini yng Nghanolfan Gymunedol Butetown, ac o stondinau bwyd a godwyd ar Barc y Gamlas.

Yn dilyn ei sefydlu dros 50 mlynedd yn ôl fel math ar ddathliad Mardi Gras, daeth Carnifal Butetown i ben ym 1998 ond fe’i atgyfodwyd yn 2014 yn dilyn galw gan y gymuned.

Wrth i mi gnoi fy nghyw iâr jerk, bûm yn sgwrsio ag un o’r trigolion lleol ac un o fynychwyr y carnifal, Christine Somersall O’Driscoll, sydd wedi rhyddhau  cyfrol o gerddi a straeon byrion am ei phrofiad o gael ei magu yn Butetown. Yn ôl Christine, yn ei anterth byddai stondinau a thyrfaoedd wedi llenwi Parc y Gamlas ac mae’r diolch i un o’r trigolion lleol a threfnydd y carnifal, Keith Murrell fod y digwyddiad yn parhau hyd heddiw. Mae Keith wedi bod ynghlwm â’r Carnifal ers y 1970au, pan oedd yn aelod o’r clwb ieuenctid lleol.

 

“Yn dilyn ein pumed Carnifal (ers ei atgyfodi yn 2014), mae’n wir dweud ein bod wedi llwyddo i ailsefydlu’r Carnifal fel digwyddiad blynyddol – ac yn y broses wedi cynyddu yr ymwybyddiaeth ohono y tu hwnt i’r gymuned – hyd yn oed i’r graddau o fod yn rhan o’r Eisteddfod Genedlaethol, “ meddai Keith. “Dw i hefyd yn fodlon ein bod ni wedi mynd beth o’r ffordd i gyflwyno canfyddiad mwy cadarnhaol o gymuned groesawgar, cynhwysol a chynhyrchiol.”

Gan edrych tua’r dyfodol, mae Keith yn gobeithio datblygu partneriaethau cryf â sefydliadau lleol eraill fel Cyngor Caerdydd, Cynulliad Cymru, Cyngor Celfyddydau Cymru a Gorsaf Heddlu Canolog Caerdydd, gan ddweud na fyddai llwyddiant y Carnifal hyd yma wedi bod yn bosib heb gefnogaeth hirdymor Canolfan Mileniwm Cymru. Yn ogystal â’r Ganolfan, roedd y partneriaid eleni yn cynnwys Catalydd Caerdydd, Eisteddfod Genedlaethol Cymru a Chymdeithas Tai Cymunedol Caerdydd.

Mae dyddiadau Carnifal Butetown 2019 eto i’w cadarnhau, ond dwi eisoes yn edrych ymlaen ato!


Gan Kacie Morgan / The Rare Welsh Bit

 Facebook

Twitter

Instagram

 Pinterest