Parc y Rhath yn derbyn gwobr treftadaeth wrth i Gaerdydd ddal gafael ar 21 Baner Werdd

Dydd Iau, 16 Gorffennaf 2026

Mae Parc y Rhath wedi derbyn Achrediad Safle Treftadaeth Werdd am y tro cyntaf, gan ei osod ymhlith nifer fach o barciau a gydnabyddir nid yn unig am ansawdd, ond hefyd am sut maent yn gwarchod ac yn dod â’u hanes yn fyw.

Mae’r statws newydd, sy’n cael ei ddyfarnu ochr yn ochr â Gwobr y Faner Werdd a gydnabyddir yn rhyngwladol ac a gefnogir gan Cadw, yn cael ei roi i barciau sy’n rhagori wrth warchod nodweddion hanesyddol a helpu ymwelwyr i’w deall a’u mwynhau. Mae Parc y Rhath yn ymuno â Pharc Bute fel un o ddau barc Cyngor Caerdydd, a dim ond 14 ar draws Cymru gyfan sydd â’r achrediad.

Wedi’i agor ym 1894, Parc y Rhath yw un o fannau gwyrdd mwyaf eiconig Caerdydd. Mae ei ddyluniad Fictoraidd yn cynnwys y llyn nodweddiadol, goleudy Coffa Scott, promenadau hanesyddol a gerddi ffurfiol. Dros ganrif yn ddiweddarach, mae’r nodweddion hyn ac eraill yn parhau i ddiffinio cymeriad y parc a gellir eu harchwilio trwy ddilyn Llwybr Treftadaeth newydd.

Hefyd, llwyddodd Caerdydd i ddal gafael ar bob un o’i 21 o Wobrau’r Faner Werdd yn 2026, gan gadw ei safle fel un o ddinasoedd gorau’r DU ar gyfer parciau a mannau gwyrdd o ansawdd uchel.

Dywedodd yr Aelod Cabinet dros Ddiwylliant, Hamdden a Thwristiaeth, y Cynghorydd Jennifer Burke: “Parc y Rhath yw un o fannau gwyrdd mwyaf gwerthfawr Caerdydd, felly mae cyflawni’r gydnabyddiaeth dreftadaeth arbennig hon yn foment falch i’r ddinas.

“Mae dal gafael ar bob un o’n 21 o Wobrau’r Faner Werdd eleni hefyd yn dangos ansawdd cyson parciau a mannau gwyrdd Caerdydd a’r gwaith aruthrol sy’n cael ei wneud i ofalu amdanynt bob dydd. Hoffwn ddiolch i holl staff y Cyngor, yn ogystal â’r gwirfoddolwyr a’r grwpiau cymunedol y mae eu hymdrechion yn gwneud hyn yn bosibl.”

Gwobr y Faner Werdd, a gyflwynir yng Nghymru gan Cadwch Gymru’n Daclus, yw’r safon ryngwladol ar gyfer parciau a reolir yn dda, gan asesu popeth o ansawdd amgylcheddol a chynnal a chadw i gyfleusterau ymwelwyr a chyfranogiad y gymuned.

Dywedodd Prif Weithredwr Cadwch Gymru’n Daclus, Owen Derbyshire: “Rydyn ni’n falch iawn o weld cymaint o fannau gwyrdd ledled Caerdydd yn cael eu cydnabod yng Ngwobrau’r Faner Werdd eleni. O barciau blaenllaw a mannau harddwch poblogaidd i fynwentydd, gwlyptiroedd a gerddi cymunedol, mae’n amlwg bod Caerdydd yn blaenoriaethu sicrhau bod pob math o fannau gwyrdd yn cyrraedd y safonau uchaf fel y gall pawb eu mwynhau.”

“Mae’n wych gweld tair Gwobr Gymunedol newydd yng Nghaerdydd ar gyfer Meddygfa’r Grange, Rhandiroedd Ystum Taf a Gerddi Trevithick, yn ogystal â lleoliad poblogaidd Parc y Rhath yn cael ei gydnabod am ei ymrwymiad i warchod a hyrwyddo ei dreftadaeth unigryw drwy ddyfarnu Achrediad Safle Treftadaeth Werdd am y tro cyntaf.

“Mae mannau gwyrdd yn chwarae rhan hanfodol wrth gefnogi iechyd a lles cymunedau a hoffem ddiolch i bawb sydd wedi chwarae rhan yn y gwaith o ofalu am y safleoedd hyn am eu hymrwymiad diwyro i feithrin mannau gwyrdd cynhwysol.”

Dyma’r 21 o safleoedd safonol y Faner Werdd a reolir gan Gyngor Caerdydd:

Parc Bute
Morglawdd Bae Caerdydd
Gwarchodfa Gwlyptir Bae Caerdydd
Mynwent Cathays
Parc Cathays
Ynys Echni
Fferm y Fforest
Gerddi’r Grange
Parc Hailey
Parc y Mynydd Bychan
Llyn Hendre
Caeau Llandaf
Parc y Brag
Parc Cefn Onn
Parc Tredelerch
Parc y Rhath
Gerddi Bryn Rhymni
Mynwent Draenen Pen-y-graig
Parc Fictoria
Gerddi Waterloo
Mynwent y Gorllewin

Dywedodd yr Aelod Cabinet sy’n gyfrifol am Wasanaethau Profedigaeth, y Cynghorydd Ed Stubbs: “Mae’n wych gweld tair o fynwentydd Caerdydd yn cael eu cydnabod unwaith eto â statws Baner Werdd. Mae’r mannau gwyrdd hyn yn hynod bwysig i breswylwyr, ac mae’r gwobrau’n adlewyrchu gofal a phroffesiynoldeb y timau sy’n eu cynnal.”

Gwobrau eraill y Faner Werdd yng Nghaerdydd:

Enillodd Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan, sy’n cael ei rheoli gan Amgueddfa Cymru a safle Cronfa Ddŵr Llys-faen a Llanisien Dŵr Cymru Wobr lawn y Faner Werdd hefyd.

Rhoddwyd Gwobrau Cymunedol y Faner Werdd i:

Eglwys Bedyddwyr Ainon, Gardd Canolfan Beulah, Gardd Gymunedol Chapter, Coed y Felin, Gardd Goffa Dusty Forge, Rhandir Cymunedol Fferm y Fforest, Prosiect Gerddi Byd-eang, Meddygfa’r Grange, Tyfu’n Dda Glan-yr-afon, Gwarchodfa Natur Leol Howardian, Gardd Llawfeddygaeth Lansdowne, Rhandiroedd Ystum Taf, Gerddi Llwynfedw, Caeau Chwarae a Pharc Cymunedol Pentref Llaneirwg, Gardd Gymunedol Maes y Coed, Coetiroedd Cymunedol Nant Fawr, Rhandiroedd Pafiliwn Pengam, Gardd Rheilffordd, Rhandir Cymunedol StarGarAllot, Gardd Gymunedol Llaneirwg, Gardd Pantri Llaneirwg, Gardd Gymunedol San Pedr, Gerddi Trevithick, a Gardd Gymunedol yr Eglwys Newydd.

Wrth siarad am y Gwobrau Cymunedol, ychwanegodd y Cynghorydd Burke: “Ar draws y ddinas, mae grwpiau cymunedol yn gwneud cymaint ar gyfer mannau gwyrdd lleol. Mae’n hyfryd gweld eu gwaith yn cael ei gydnabod a chymaint o Wobrau Cymunedol y Faner Werdd yn cael eu rhoi yng Nghaerdydd unwaith eto eleni.”