Beth wyt ti'n edrych am?

MAE TECHNIQUEST YN LANSIO’R SEFYDLIAD PARHAOL GAIA CYNTAF YNG NGHYMRU, Y CELFWAITH CHWE METR GOLEUEDIG O’R DDAEAR GAN LUKE JERRAM

Dydd Llun, 7 Medi 2026

Mae Techniquest yn parhau ei ddathliadau pen-blwydd 40fed gan dadorchuddio
celfwaith o’r Ddaear fel ei osodiad canol newydd, yn ogystal â rhaglen addysg o
gwmpas yr amgylchedd a chyfres o ddigwyddiadau y nos sy’n cysylltu gwyddoniaeth a’r celfyddydau, pobl a’r planed.

Bydd Techniquest yn dadorchuddio Gaia y Medi hwn, sef celfwaith goleuedig o’r Ddaear gan yr artist o fri rhyngwladol o’r DU, Luke Jerram. Yn hongian uwchben prif ofod arddangos canolfan darganfod gwyddoniaeth Bae Caerdydd, bydd yn osodiad parhaol cyntaf Gaia yng Nghymru ac yn ganolbwynt pwerus ar gyfer dealltwriaeth amgylcheddol, chwilfrydedd a gweithredu.

Yn mesur chwe metr mewn diamedr, mae Gaia yn cynnwys delweddau manwl 120dpi o wyneb y Ddaear o gyfres ‘Visible Earth’ NASA ac mae ganddo drac sain 30 munud gan gyfansoddwr sydd wedi ennill gwobr BAFTA, Dan Jones. Mae’r gwaith celf sy’n cylchdroi’n araf, wedi’i oleuo’n fewnol yn creu ymdeimlad o’r ‘Overview Effect’, sy’n aml yn cael ei brofi gan ofodwyr wrth wylio’r Ddaear o’r gofod— rhai ohonynt yn ymddangos yn y trac sain. Mae nodweddion cyffredin yn cynnwys ymdeimlad o ofn am y blaned, dealltwriaeth ddofn o gydgysylltiad pob bywyd, ac ymdeimlad newydd o gyfrifoldeb am ofalu am yr amgylchedd.

Dywedodd yr artist amlddisgyblaethol Luke Jerram, a wnaeth raddio o beth sydd nawr yn Prifysgol Metropolitan Caerdydd ac sy’n adnabyddus ledled y byd am ei weithiau celf cyhoeddus ar raddfa fawr: “Mae’n bleser enfawr i arddangos fy ngwaith yn barhaol yng Nghymru am y tro gyntaf, yn dilyn fy arddangosfeydd torwyr recordiau o’r Haul Helios a’r Museum of the Moon yn yr Amgueddfa
Caerdydd eleni. Rwy’n teimlo mor obeithiol bod cymaint o bobl wedi’u denu i’r gyfres o waith hwn.

“Rwy’n gobeithio y bydd ymwelwyr â Gaia Techniquest yn cael gweld y Ddaear fel petai’n o’r gofod; lle hynod brydferth a gwerthfawr. Ecosystem y mae angen i ni edrych amdani ar frys — ein hunig gartref. Am ein holl fodolaeth ddynol, rydym wedi bod yn syllu ar y lleuad ac yn taflunio ein holl obeithion, breuddwydion a dymuniadau i fyny yno. Ond dim ond ym 1968, yn dilyn Cenhadaeth
Apollo 8 NASA, yr oeddem yn gallu gweld ein planed yn arnofio yn y gofod.”

Sefydliad Gaia yw‘r garreg filltir fawr nesaf yn nathliadau pen-blwydd 40fed Techniquest, yn dilyn haf prysur lle lansiodd y ganolfan darganfod gwyddoniaeth ddeg arddangosfa wyddoniaeth ymarferol newydd, gan fynd â‘r cyfanswm i dros 130 ar draws tri llawr. Bydd ychwanegu Gaia — sy‘n golygu personoliad y Ddaear ym mytholeg Groeg hynafol — yn sbarduno sgyrsiau ymhlith ymwelwyr o bob
oed am y Ddaear, yr hinsawdd a‘r rôl y gall gwyddoniaeth ei chwarae wrth ddatrys heriau byd-eang.

Ar gyfer ymwelwyr iau, bydd y gosodiad wrth wraidd rhaglen Ein Byd, Un Byd sydd ar ddod. Bydd y rhaglen amgylcheddol sydd newydd ei datblygu yn cynnwys arddangosfeydd, gweithgareddau ac arddangosiadau gwyddoniaeth byw sydd wedi‘u cynllunio i helpu teuluoedd, plant a phobl ifanc i weld a deall y Ddaear mewn gwahanol ffyrdd.

Dywedodd Prif Weithredwr Techniquest Sue Wardle: “Bydd Gaia llawer mwy na celfwaith syfrdanol yn unig; bydd hi hefyd yn gatalydd ar gyfer dysgu, adlewyrchiad a chreu. Mewn amser pryd mae nifer o bobl ifanc yn poeni am ddyfodol ein planed, mae Techniquest eisiau cynnig gwahanol fath o
sgwrs – un sy’n seiliedig ar wyddoniaeth, ond hefyd creadigrwydd, gobaith a phosibilrwydd. Fel gosodiad canol ein rhaglen amgylcheddol, bydd Gaia yn helpu ymwelwyr i ddeall bod y Ddaear yw ein gartref i’w rannu, ac mae gan bawb rôl i chwarae i’w amddiffyn.”

Ar gyfer oedolion, bydd yna raglen o ddigwyddiadau‘r nos wedi’i hysbrydoli gan Gaia sy’n archwilio’r celfyddydau, gwyddoniaeth, pobl a’r blaned, gyda’r celfwaith yn cymryd y llwyfan canol. Bydd y sefydliad yn lansio ar ddydd Iau 24 Medi gyda Noson i Oedolion: Gaia Gathering, fersiwn o nosweithiau oedolion yn unig boblogaidd Techniquest sydd wedi’i ffocysu ar y Ddaear. Mae
Techniquest hefyd yn cydweithio gyda busnesau annibynnol lleol, artistiaid ac academwyr ar y rhaglen. Mae tocynnau nawr ar werth am ddigwyddiad yoga yng nghydweithrediad gyda MandaYoga, gweithdy paentio crochenwaith wedi’i lywyddu gan Peggy’s Pots, yn ogystal â chyfres o sgyrsiau a thrafodaethau gyda Luke Jerram ei hun ac ymchwilwyr o Brifysgol Caerdydd, gyda mwy o
ddigwyddiadau i ddod.

Mae Gaia yn lansio’n swyddogol gyda digwyddiad Noson i Oedolion: Gaia Gathering Techniquest, ar ddydd Iau 24 Medi 7pm. O’r dyddiad hwn, bydd Techniquest yn arddangos y sefydliad yn parhaol ar gyfer ymwelwyr i’w mwynhau. Gall ymwelwyr sy’n bwriadu teithio i Techniquest ar y trên cael
mantais o ostyngiad 50% ar docynnau trwy’r cynllun ‘National Rail Days Out’ (efallai mae gwaharddiadau o ran dyddiadau yn wir), ac archebiad o 25% yn siop Techniquest trwy ei bartneriaeth hirsefydlog gyda Thrafnidiaeth Cymru, yn hyrwyddo opsiynau teithio cynaliadwy.

Gall tocynnau a rhagor o wybodaeth o ran Gaia cael ei ffeindio o techniquest.cymru

DYDDIADUR – Digwyddiadau GAIA yn Techniquest

Gaia
Celfwaith gan Luke Jerram
Yn lansio 24 Medi yn Techniquest, Stryd Stuart, Caerdydd CF10 5BW
Mae oriau agor arferol Techniquest yn 10am – 5pm yn ystod penwythnosau a gwyliau ysgol; 2pm – 5pm dydd Mercher – dydd Gwener yn ystod y tymor ysgol (Gall cloadau dyddiau fod yn berthnasol)
Tocynnau dyddiau llawn yn dechrau o £13.63
Croeso i bob oedran ymweld, plant o dan 3 yn mynd am ddim
techniquest.org

Noson i Oedolion: Gaia Gathering
Dydd Iau 24 Medi 7pm – 10.30pm
£12 ‘early bird’, £17 arferol, gan gynnwys diod am ddim
18+
techniquest.org

Pottery Painting with the Earth
Wedi’i lywyddu gan Peggy’s Pots
Dydd Gwener 2 Hydref 7pm – 9pm
£40 gan gynnwys eich crochenwaith i gymryd adref
18+
techniquest.org

Gin & Topics: Our World and Space
Gyda siaradwyr Proffesor Paul Roche, Tony O’Sullivan, Carys Townsend
Dydd Iau 8 Hydref 7pm – 9pm
£17 gan gynnwys diod am ddim
18+
techniquest.org

Yoga with the Earth
Gyda MandaYoga
Dydd Mawrth 20 Hydref 7pm – 9pm
£20 gan gynnwys yoga am 60 munud, sioe planetariwm a phaned o de llysieuol
18+
techniquest.org

Gin & Topics: Where Art Meets Science
Gyda siaradwyr Luke Jerram, Dr. Jon Pigott, Penelope Rose Anderson
Dydd Iau 3 Rhagfyr 7pm – 9pm
£17 gan gynnwys diod am ddim
18+
techniquest.org

Gin & Topics: Our World We Share
Siaradwyr i gael eu cyhoeddi
Dydd Iau 4 Chwefror 2027 7pm – 9pm
£17 gan gynnwys diod am ddim
18+
techniquest.org