David Olusoga | A Gun Through Time

Gwybodaeth am y Digwyddiad

Ydych chi erioed wedi ystyried sut y gallai un arf newid cwrs hanes? Pa straeon sydd y tu ôl i’r gynnau a ffurfiodd ymerodraethau, rhyfeloedd, a hyd yn oed isfydoedd troseddol? Sut dylanwadodd yr arfau tanio hyn nid yn unig ar frwydrau, ond ar gymdeithasau cyfan?

Yn adnabyddus am ei raglenni dogfen clodwiw Black and British: A Forgotten History ac A House Through Time, yn ogystal â’i ymddangosiad ar Celebrity Traitors, mae David Olusoga  yn adrodd straeon rhyfeddol yn y naratif cymdeithasol pwerus, annisgwyl a goleuedig hwn.

Ymunwch â David wrth iddo ddatgelu stori pedwar arf tanio a newidiodd y byd a bywydau ein cyndeidiau.

Peirianddryll bychan Thompson oedd yr arf rhyfeddol a oedd i fod i ddod â lladd y Rhyfel Byd Cyntaf i ben. Ond yn nwylo gangsters America yn ystod cyfnod y Gwahardd, fe ddaeth yn enwog am y rhesymau anghywir fel y Tomi-Gwn.

Fe wnaeth y gwn Maxim alluogi Ewropeaid i goncro Affrica yn y 1890au, ond 20 mlynedd yn ddiweddarach daeth yn un o’r lladdwyr mwyaf yn hanes Ewrop pan gafodd ei ddefnyddio ar Ffrynt y Gorllewin. Mae’n dal i gael ei ddefnyddio i effaith sylweddol ar feysydd brwydr Wcráin.

Cafodd y mysged fflint Brown Bess, arf safonol i’r Fyddin Brydeinig o ddechrau’r 18fed ganrif i ganol y 19eg ganrif, ei ddefnyddio mewn gwrthdaro o Ryfel Annibyniaeth America i Frwydr Waterloo, gan symboleiddio anterth pŵer milwrol ymerodrol Prydain.

Roedd reiffl Lee Enfield yn rhan ganolog o fywydau dwy genhedlaeth o’n cyndeidiau. Gydag 17 miliwn ohonyn nhw wedi’u cynhyrchu, dyma’r arf a gymerodd y Fyddin Brydeinig i ryfel ym 1914 a 1939.

Gwelwch yr arfau tanio chwedlonol hyn yn agos ar y llwyfan a dysgu am eu hanesion cymdeithasol cudd a fydd yn eich syfrdanu. Byddwch chi hefyd yn cael cyfle i ofyn eich cwestiynau eich hun i David am unrhyw bwnc hanesyddol.